TAKDİM

“…Aziz ve necip Türk milletinin asırlardan beri hasretini çektiği birliğin ve refahın temini ile, layık olduğu medeni seviyeye yükselebilmesine kendilerini hasredecek olan bilgili ve faziletli nesiller yetiştirmek…” gibi ulvi bir hedefe yönelmiş ve kendini adamış olan vakfımızın bir sloganı da: “Kökü mazide olan ati”dir.

Vakfımız, 50. kuruluş yılında tertiplediği hüsn-i hat sergisi ve sempozyum konusu olarak “Hz. Peygamber’in Veda Haccı Hutbeleri”nin irdelenmesi başlığını seçmiş bulunmaktadır.

Günümüz ilim dünyasında umumiyetle bir milletin kültür yapısının, o milletin tarihsel ve toplumsal gelişme süreci içinde oluşan bütün maddi ve manevi değerlerinden ibaret olduğu kabul edilmektedir. Diğer bir ifade ile başta din ve bir milletin sahip olduğu değerleri sonraki nesillere aktarmada kullandığı dil olmak üzere tarih, çeşitli sanat dalları ve folklorik yapı yanında musiki ve köklü gelenekler gibi değerler de bir toplumun kültür yapısının ana unsurlarını oluşturur. Bu noktadan hareketle İslam Peygamberi’nin hutbeleri, mütevelli heyetimiz tarafından 50. yılımızdaki etkinliklerin konusu olarak benimsenmiştir.

Şükre şayandır ki Yıldız Holding, bu kıymetli sergimize 2020 miladi yılına tesadüf eden Ramazan-ı Şerif ayında ev sahipliği yapmaktadır. Vakfımızın hamiyetperver kurucularından, Sn. Murat Ülker Bey’e, Ülker ailesine ve Yıldız Holding’e, gerek vakfımıza bugüne kadar verdikleri maddi-manevi destek, gerekse geleneksel sanatlarımızı geniş kesimlerle buluşturup tanıtma yönündeki katkıları nedeniyle derin şükranlarımı sunarım.

Milli kültürümüz ile yakından ilgili bu etkinliğimizin kamuoyu tarafından takdir ile karşılanacağı ümidiyle, organizasyonda emeği geçen hat ve tezhip sanatkârlarına, akademik dünyamızın mümtaz ilim adamlarına ve her kademedeki vakıf mensuplarımıza teşekkürü bir borç bilirim.

Prof. Dr. Salih Tuğ
Türkiye Millî Kültür Vakfı
Mütevelli Heyeti Başkanı


ÖNSÖZ

Değerli Dostumuz,

Bu yıl Ramazan ayında bir kez daha, bu kutlu günlerin manevi iklimine uygun, özel bir koleksiyonla karşınızdayız. Türkiye Milli Kültür Vakfı’nın (TMKV) hat koleksiyonunun seçkin örneklerinden olan “Hz. Peygamber’in Veda Haccı Hutbeleri” sergisini siz değerli sanat dostlarımızla buluşturuyoruz.

Peygamberimiz Hz. Muhammed (SAV), Veda Haccı’nda ümmetine hitaben yaptığı vasiyet niteliğindeki konuşmalarında; tüm insanların Hz. Adem’in (AS) çocukları olduğunu vurgulayarak insan haklarının evrensel olduğuna işarette bulunmuştur. Günümüz insanlığının temel haklarının ve değerlerinin açıkça beyan edildiği “İlk İnsan Hakları Bildirisi” olarak insanlık tarihine geçmiş Veda Hutbeleri, ırk, renk ve sınıf üstünlüğünü reddederek, tüm insanlığa rehber olacak, örnek bir eşitlik anlayışını tarihe kaydetmiştir. Kâinatın Efendisi, başlıca dinî kuralları, temel hak ve görevleri gibi birçok önemli hususu duygusal, etkili ve veciz bir şekilde orada bulunan insanlara öğütlemiş, kendilerine emanet olarak bıraktığı Kur'an ve Sünnetine sımsıkı sarıldıkları sürece yollarını şaşırmayacaklarını müjdeleyerek orada bulunanların, gelecek tüm zamanlara ışık tutacak bu mesajları başkalarına ve gelecek nesillere aktarmalarını istemiştir.

İşte bu sorumluluk bilinciyle, hat ve tezhip sanatıyla buluşan Veda Hutbeleri’nin kıymetli mesajlarını sizlerle paylaşmak istedik. Bunun için sizleri, Yıldız Holding Sergi Salonu’nda ağırlamayı arzu etmekle birlikte, COVID-19 salgınının taşıdığı riskleri göz önünde bulundurarak, Hz. Peygamber’in Veda Haccı Hutbeleri sergisini dijital ortama taşıdık. Dijital sergimiz, vedahaccihutbeleri.org web sitesinden 360 derece sanal turla ziyaret edilebiliyor, aynı zamanda eserlerin görsellerine Yıldız Holding’in ve TMKV’nin sosyal medya hesaplarından da ulaşılabiliyor. Sergide, dünyaca ünlü 37 hat ve 26 tezyin sanatçısı tarafından Peygamberimizin Veda Hutbeleri’nden seçilen metinlerin nakşedildiği eserler yer alıyor.

Yıldız Holding olarak, toplumumuzu kültür-sanat projeleriyle buluşturmayı kıymetli bir misyon olarak görüyor, bu amaçla birbirinden değerli etkinliklere ev sahipliği yapma geleneğimizi önemsiyoruz.

Bugüne kadar, değerli ortağımız ve yönetim kurulu üyemiz Sayın Murat Ülker’in öncülüğü ve özel ilgisiyle gerek çağdaş dönem sanat eserlerini gerekse toplumsal belleğimizde iz bırakan geleneksel sanatımızın en nadide örneklerini sanatseverlerle buluşturan pek çok etkinliği hayata geçirdik ve bu misyonumuzu sürdürüyoruz.

Sanatın en özgün örneklerini sergilediğimiz Yıldız Holding Seminer ve Sergi Salonumuzda daha önce, Hat Sanatının Şaheserleri Hilye-i Şerifeler, 1400. Yılında Kur’an, Aşk-Tezhip Sergisi, Esma’ül-Hüsna ve Esma’ün Nebi sergilerini sanatseverlerle buluşturma bahtiyarlığına eriştik. Geçen yıl Ramazan ayında düzenlediğimiz “Ekrem Hakkı Ayverdi’nin Kalem Güzelleri” sergisi de büyük bir ilgi gördü. Bu kez, mesafeler ne denli uzak olursa olsun, “Hz. Peygamber’in Veda Haccı Hutbeleri” dijital sergimizde varlığınızı hissetmek en büyük arzumuz.

Rahmet, Bereket ve Mağfiret ayı Ramazan’ın ve yakın olan Ramazan Bayramı’nın yeniden sağlıklı günlerde bir araya geleceğimiz günlerin başlangıcı olması dileklerimle…

Selam ve saygılarımla,

Ali Ülker
Yıldız Holding
Yönetim Kurulu Başkanı


Hadisler Hakkında Açıklama

Hz. Peygamber (s.a.v.) Veda Haccı’nda çeşitli günlerde birçok konuşma yapmıştır. Bu konuşmalar günümüzde Veda hutbesi adıyla bilinen ve tek bir konuşma zannedilen büyük metni oluşturmaktadır. Başka bir deyişle Veda hutbesi aslında birden fazla günde yapılan konuşmaların birleştirilmiş halinden ibarettir. Hz. Peygamber Veda Haccı’nda ümmetiyle vedalaşırken, huzurunda toplanan bu büyük kalabalığa dinin başlıca prensiplerini ve birçok önemli hususu hatırlatmıştır. Bu konuşmalarda, Hz. Peygamber’in yıllardır süren çabalarının sonucunda ulaşılan nihâi noktada, İslam’ın en temel prensipleri müslümanlara yeniden hatırlatılmakta ve son tavsiyeler yapılmaktadır. Veda hutbesinde bahsedilen meseleler hadis, siyer ve tarih kitaplarında ayrıntılı olarak yer almıştır. Siyer ve tarih kitaplarında hutbeler mümkün olduğunca bütünlüğü korunarak aktarılmışken, hadis kitapları tabiatları icabı bu konuşmaları parçalar halinde vermektedir. Hadis kitaplarının müellifleri, Veda hutbesinde geçen konuları esas almak suretiyle bu büyük konuşmalar bütününü küçük parçalara ayırmışlar ve kitaplarının konularına göre muhtelif bölümlerine dağıtmışlardır. İşte burada karşınıza çıkacak olan metinler, mezkûr rivayetlerin en muteber hadis kaynaklarından derlenmesiyle oluşmuştur. Metinler derlenirken mümkün olduğunca kütüb-i tisa olarak bilinen en muteber ve güvenilir dokuz hadis kitabı esas alınmıştır. Onların eksik bıraktıkları yerlerde ise Vâkıdî’nin el-Meğâzî’si yahut Câhız’ın el-Beyân ve’t-tebyîn’i gibi Veda hutbelerini daha derli toplu veren siyer, tarih ve edebiyat kaynaklarından istifade edilmiştir.



Doç. Dr. Halit Özkan




HAT SANATÇILARI

Abdurrahman Depeler
Ahmed Koçak
Ali Toy
Aydın Kızılyar
Ayşe Solak
Ayten Tiryaki
Betül Sayın
Cevat Huran
Davut Bektaş
Deniz Bektaş
Fatih Özkafa
Fuat Başar
Hakan Aslan
Hanife Alpaydın
Hasan Çelebi
Hüseyin Öksüz
M. Fatih Yıldız
Mahfuz Zünun (Emin)
Mehmet Memiş
Mehmet Özçay
Meryem Norouzi
Mithat Topaç
Muhammed Yaman
Mustafa Parıldar
Nurullah Özden
Osman Çiçek
Osman Özçay
Recep Sadri Sayıoğulları
Safiye Ergin
Said Abuzeroğlu
Savaş Çevik
Senem Demirci
Sevim Şirikçi
Seyit Ahmet Depeler
Tahsin Kurt
Yılmaz Turan
Yusuf Mazı

TEZHİP SANATÇILARI

Ayşe Sayın
Ayşegül Devecier
Ayten Tiryaki
Burcu Hande Kılınçer
Ebru Karahan Dalbaş
Elif Öztürk
Firdevs Bakkal
Füsun Oker Karagöz
Hasan Türkmen
Hatice Melike Ünaldı
Havva Feyza Ünaldı
İrem Büşra Çoşkun
Merve Dal
Mihriban Beyza Kaya
Nadir Tatar
Nazlı Durmuşoğlu Utku
Nigar Öz
Nil Bökesoy Ateş
Nur Nevin Azeimnezhas Kivi
Selcen Belgin Balıkçı
Serap Bostancı Tuluk
Sibel Ak
Simanur Uzun
Süheyla Gönen
Şehnaz Biçer Özcan
Zakir Gökgöz